Alias / Kanonik yozuvlar

CNAME va DNAME DNS yozuvlari

  • CNAME — Bir domen nomini boshqasiga yo'naltiradi (masalan, www.example.uzexample.uz)
  • DNAME — Butun ostki subdomenlar tuzilmasini yangisiga yo‘naltiradi (kam ishlatiladi, lekin qo‘llab-quvvatlanadi)

CNAME yozuvi – Maqsadi

CNAME (Canonical Name) yozuvi — bu subdomenni yo'naltirish uchun ishlatiladi. Shu yo‘l bilan siz har bir subdomenga IP manzilni qayta yozishingiz shart emas. Subdomenlar uchun CNAME yozuvini yarating va Value uchun root domen(example.uz)ni kiriting.

Asosiy jihatlari:

  • Subdomenlar uchun ishlab chiqilgan (www, mail, ftp);
  • Root domen uchun ishlatib bo‘lmaydi (example.uz);
  • Bir xil server/IP-da bo'lgan domenlarga yo‘naltirish imkoni mavjud;
  • Boshqaruvni osonlashtiradi: asosiy IP o‘zgarsa, barcha CNAME bilan sozlangan subdomenlar uchun manzil avtomatik yangilanadi.

Ko'p qo'llaniladigan CNAME yozuvlari

MaqsadNomiTuriQiymatTTL
Asosiy sayt aliasiwwwCNAMEexample.uz3600
Email xizmati aliasimailCNAMEmail.example.uz3600
FTP server aliasiftpCNAMEexample.uz3600
Blog aliasiblogCNAMEblog.example.uz3600
CDN/static fayllar aliasiassetsCNAMEcdn.example.uz3600

Nega CNAME ishlatiladi?

1. IP manzillarni qayta yozib chiqishdan qochish

  • Agar CNAME o'rniga bir nechta subdomenlar bo'lsa, ular root domen bilan bir xil serverga yo‘naltirilgan bo'lsa va server IP manzili o'zgarsa, har bir subdomen uchun A yozuvlarida IP manzilni qayta yozib, o'zgartirib chiqishingiz kerak bo'ladi;
  • Agar ushbu holatda barcha subdomenlar CNAME orqali root domenga yo'naltirilgan bo'lsa, root domenda IP manzil o'zgarishi avtomatik, barcha subdomenlarda ham IP manzilni yangilanishiga sabab bo'ladi.

2. Uchinchi tomon integratsiyasini osonlashtirish

  • Ba’zi xizmatlar (CDN, SaaS) IP emas, domen nomini yo'naltirish manzili sifatida taqdim qiladi;
  • Bunday tizimlarda IP manzili tez-tez o‘zgarishi mumkin. Bunday holatda A yozuvi sozlanishi pand beradi. Shunga, IP manzili avtomatik o'zgarishi ta'minlanishi uchun CNAME ishlatiladi.

Misol:cdn.example.uz → provider.cdn.net


DNAME yozuvi – Maqsadi

DNAME (Delegation Name) yozuvi butun subdomen tuzilmasini boshqa domen tuzilmasiga yo‘naltiradi.

Asosiy jihatlari:

  • Barcha subdomenlar tuzilmasini boshqa tuzilmaga yo‘naltiradi
  • Root domen uchun ishlatib bo‘lmaydi
  • Kamdan-kam hollarda qo‘llaniladi

Misollar

Same-domain subtree:

internal.example.uz IN DNAME infra.example.uz

  • vpn.internal.example.uzvpn.infra.example.uz

Ya'ni, endi siz avval yaratgan bank.internal.example.uz, shop.internal.example.uz, api.shop.internal.example.uz, ... kabi butun boshli tuzilma uchun yangi subdomenlar tizimi - bank.infra.example.uz, shop.infra.example.uz, api.shop.infra.example.uz, ... kabi holatda ishlay boshlaydi. Bu kabi yangi tuzilma har bir subdomenini qayta yaratib chiqish shart bo'lmaydi. Birgina DNAME yozuvining o'zi kifoya.

Cross-domain subtree:

legacy.example.uz IN DNAME new.example.net

  • ftp.legacy.example.uzftp.new.example.net

Yuqoridagi kabi holat, faqat endi boshqa domen subdomenlari tuzilmasi uchun.

Ko'p qo'llaniladigan DNAME yozuvlari

MaqsadNomiTuriQiymatTTL
Eski subdomenlar tuzilmasini yo‘naltirishlegacy.example.uzDNAMEnew.example.net3600
Ichki namespaceinternal.example.uzDNAMEinfra.example.uz3600
VPN subtreevpn.internal.example.uzDNAMEvpn.infra.example.uz3600
Monitoring subtreemonitor.internal.example.uzDNAMEmonitor.infra.example.uz3600
Dev muhitidev.example.uzDNAMEsandbox.example.uz3600